ဒီအကြောင်းအရာဟာ စိုးရိမ်ပူပန်မှုနဲ့ စိတ်ဖိစီးမှုတွေကို ဖြစ်စေတဲ့ အဓိကအကြောင်းရင်းဖြစ်လို့ ဖတ်ရှုသူတွေ အတွက် လက်တွေ့ကျကျ အထောက်အကူပြုနိုင်ပါလိမ့်မယ်။
တစ်ခါတလေမှာ ခင်ဗျားတို့ဟာ အိပ်ရာထဲလဲနေပေမယ့် ဦးနှောက်က မရပ်မနား အလုပ်လုပ်နေတာ၊ ဖြစ်ပြီးသွားတဲ့ အတိတ်က အဖြစ်အပျက်တွေကို ပြန်စဉ်းစားပြီး နောင်တရနေတာ ဒါမှမဟုတ် မဖြစ်သေးတဲ့ အနာဂတ်ကိစ္စတွေကို ပူပန်ကြောက်လန့်နေတာမျိုး ခံစားရပါသလား? ဒါဟာ လူအများစု ကြုံတွေ့နေရတဲ့ “အတွေးလွန်ခြင်း” (Overthinking) ပါပဲ။
အတွေးလွန်ခြင်းဟာ ကျွန်တော်တို့ကို စိတ်ဖိစီးစေရုံသာမကဘဲ လက်ရှိဘဝရဲ့ ပျော်ရွှင်မှုတွေကိုပါ ပျက်စီးစေနိုင်ပါတယ်။ ဒီနေ့မှာတော့ ဒီဝဲဂယက်ထဲကနေ ရုန်းထွက်နိုင်မယ့် လက်တွေ့ကျတဲ့ နည်းလမ်း ၅ ချက်ကို ရှင်းပြပေးသွားပါမယ်။
🛑 အတွေးလွန်ခြင်းကို ထိန်းချုပ်မယ့် နည်းလမ်း (၅) ချက်
၁။ ✍️ အတွေးတွေကို စာနဲ့ချရေးပါ (Write It Down)
အတွေးလွန်ခြင်းရဲ့ အဓိက ပြဿနာက အတွေးတွေဟာ ဦးနှောက်ထဲမှာပဲ ရှုပ်ထွေးနေတာပါ။ အဲဒီ အတွေးတွေကို စာရွက်ပေါ်မှာ မြင်သာအောင် ချရေးလိုက်ခြင်း အားဖြင့် ဦးနှောက်ထဲကနေ ထုတ်လိုက်သလို ခံစားရပြီး အတွေးတွေကို ပိုမိုရှင်းလင်းစွာ မြင်နိုင်ပါတယ်။
စိုးရိမ်ပူပန်မှု ဖြစ်စေတဲ့ အချက်တွေကို ချရေးပါ။ ပြီးရင် “ဒီပြဿနာကို ဖြေရှင်းဖို့ ငါ ဘာလုပ်နိုင်မလဲ?” ဆိုတဲ့ ဖြေရှင်းနည်း (Actions) ကို ဘေးမှာ ရေးပါ။
၂။ ⏰ စိုးရိမ်ပူပန်ချိန် သတ်မှတ်ပါ (Schedule “Worry Time”)
တစ်နေ့တာလုံး ပူပန်နေမယ့်အစား၊ ပူပန်ဖို့အတွက် အချိန်သတ်မှတ်ပေးလိုက်ပါ။ ဥပမာ- ညနေ ၅ နာရီမှ ၅ နာရီ ၁၅ မိနစ်အထိ စိုးရိမ်ပူပန်မယ်လို့ သတ်မှတ်ပါ။
ဒီအချိန်မဟုတ်ဘဲ အခြားအချိန်တွေမှာ စိုးရိမ်ပူပန်မှု ဝင်လာရင် “ငါ့မှာ စိုးရိမ်ချိန် သတ်မှတ်ထားပြီးသား၊ အခု ဒါလုပ်ဖို့ အချိန်မဟုတ်ဘူး” လို့ ကိုယ့်ကိုယ်ကို ပြောပြီး အတွေးကို ရပ်လိုက်ပါ။
၃။ 🧘♀️ “လက်ရှိ” ကို ပြန်ရောက်ပါ (Come Back to the Present)
အတွေးလွန်ခြင်းဟာ အတိတ် သို့မဟုတ် အနာဂတ်မှာ ပိတ်မိနေတာ ဖြစ်ပါတယ်။ လက်ရှိအချိန်မှာ ပြန်ရှိနေဖို့ ကြိုးစားပါ။
လုပ်ဆောင်နည်း: ၅-၄-၃-၂-၁ နည်းစနစ် ကို အသုံးပြုပါ။
၅: မြင်နေရတဲ့ အရာ ၅ ခုကို ပြောပါ။
၄: ကိုင်တွယ်မိတဲ့ အရာ ၄ ခုကို ခံစားပါ။
၃: ကြားနေရတဲ့ အသံ ၃ ခုကို နားထောင်ပါ။
၂: အနံ့ ၂ မျိုးကို ရှူပါ။
၁: အရသာ ၁ မျိုးကို ခံစားပါ။
ဒီနည်းလမ်းက သင့်ကို ချက်ချင်း လက်ရှိပတ်ဝန်းကျင်ကို ပြန်ရောက်စေပါတယ်။
၄။ 🛠️ ဖြေရှင်းလို့ မရတဲ့ ပြဿနာကို လက်ခံပါ (Accept What You Can’t Control)
ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ပူပန်မှု အများစုဟာ ကျွန်တော်တို့ ထိန်းချုပ်လို့မရတဲ့ အရာတွေ ဖြစ်ပါတယ်။ မိုးရွာမလား၊ တခြားသူတွေ ဘယ်လိုထင်မလဲ စတဲ့ ထိန်းချုပ်လို့မရတဲ့ ကိစ္စတွေကို လွှတ်ချတတ်ဖို့ သင်ယူပါ။
ကိုယ်တိုင် လုပ်ဆောင်နိုင်တဲ့ အဆင့် (Actionable Steps) တွေပေါ်မှာသာ အာရုံစိုက်ပါ။
၅။ 🏃🏻♀️ ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှု လုပ်ပါ (Physical Activity)
ခေါင်းထဲက အတွေးတွေကို ခေတ္တရပ်တန့်ဖို့ အကောင်းဆုံးနည်းလမ်းကတော့ ကိုယ်ခန္ဓာကို အသုံးပြုလိုက်ခြင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ လမ်းလျှောက်ခြင်း၊ အပြေးလေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ခြင်း၊ ယောဂကျင့်ခြင်းတို့ဟာ စိုးရိမ်စိတ်ကို လျှော့ချပေး နိုင်ပါတယ်။
❓ သင်တို့ရော အတွေးလွန်တဲ့အခါ စိတ်သက်သာရာရဖို့ ဘယ်နည်းလမ်းတွေကို အသုံးပြုနေလဲ?
ကိုယ့်ရဲ့ စိတ်ဖိစီးမှုကို ထိန်းချုပ်ဖို့ အတူတူကြိုးစားကြပါစို့! 👇
#HugMyanmar #အတွေးလွန်ခြင်း #Overthinking #MentalHealth #စိတ်ခွန်အား