တစ်ခါတလေ သူငယ်ချင်း သို့မဟုတ် လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်တစ်ဦးက အကူအညီတောင်းလာရင် “မလုပ်နိုင်ဘူး” လို့ ပြောဖို့ ခက်ခဲတတ်ပါတယ်။ အမြဲတမ်း “Yes” လို့ ပြောနေရတာကြောင့် ကိုယ့်ရဲ့ ကိုယ်ပိုင်အချိန်တွေ၊ စွမ်းအင်တွေ ကုန်ဆုံးပြီး စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်မှု (Burnout) တွေ ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။
🛡️ စိတ်ကျန်းမာရေးအတွက် အတားအဆီး (၄) မျိုး
အတားအဆီးဆိုတာ တစ်ဖက်သားကို မုန်းလို့ ခွဲခြားတာမဟုတ်ဘဲ၊ ကိုယ့်ရဲ့ တန်ဖိုးနဲ့ လိုအပ်ချက်တွေကို လေးစားဖို့ တောင်းဆိုတာ ဖြစ်ပါတယ်။
၁။ ⏰ အချိန်ဆိုင်ရာ အတားအဆီး (Time Boundaries)
ရှင်းပြချက်: ကိုယ့်ရဲ့ ကိုယ်ပိုင်အချိန်၊ အနားယူချိန် သို့မဟုတ် မိသားစုအချိန်တွေကို တစ်ဖက်လူက မကျော်လွန် စေဖို့ သတ်မှတ်တာပါ။
ဥပမာ: “ည ၉ နာရီနောက်ပိုင်းမှာ အလုပ်နဲ့ပတ်သက်တဲ့ မက်ဆေ့ချ်တွေကို ကျွန်တော် မဖြေတော့ပါဘူး” သို့မဟုတ် “ဒီအချိန်တွေက ကိုယ့်အတွက် စာကျက်ချိန် ဖြစ်တဲ့အတွက် အရေးမကြီးရင် မခေါ်ပါနဲ့” စသည်ဖြင့် ရှင်းပြပါ။
၂။ 🗣️ စကားပြောဆိုမှုဆိုင်ရာ အတားအဆီး (Communication Boundaries)
ရှင်းပြချက်: တစ်ဖက်လူနဲ့ စကားပြောတဲ့အခါ ဘယ်လို စကားမျိုးကို လက်ခံနိုင်ပြီး ဘယ်လိုစကားမျိုးကို လက်မခံနိုင်ဘူး ဆိုတာကို သတ်မှတ်ခြင်းပါ။
ဥပမာ: မထီမဲ့မြင်ပြုတဲ့၊ အော်ဟစ်ဆဲဆိုတဲ့ စကားလုံးတွေကို လက်မခံနိုင်ဘူးဆိုတာ ရှင်းရှင်းလင်းလင်း ပြောဆိုပါ။ “ကျွန်တော်နဲ့ စကားပြောတဲ့အခါ အော်ဟစ်ပြောဆိုတာမျိုးကို မလုပ်ပါနဲ့” လို့ တောင်းဆိုပါ။
၃။ 💻 ကိုယ်ပိုင်နေရာဆိုင်ရာ အတားအဆီး (Physical/Space Boundaries)
ရှင်းပြချက်: ကိုယ့်ရဲ့ ကိုယ်ပိုင်နေရာ (သို့မဟုတ်) ကိုယ်ပိုင်ပစ္စည်းတွေကို မထိပါနဲ့၊ ကိုယ့်ရဲ့ ခွင့်ပြုချက်မပါဘဲ ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ အချက်အလက်တွေကို မယူပါနဲ့ စသည်ဖြင့် ကာကွယ်ခြင်းပါ။
၄။ 🫂 စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အတားအဆီး (Emotional Boundaries)
ရှင်းပြချက်: သူတစ်ပါးရဲ့ စိတ်ခံစားမှုပြဿနာတွေ၊ ဒรามါတွေကို ကိုယ့်ဆီ အကုန်လုံး မသယ်ဆောင်လာဖို့ ကာကွယ်ခြင်းပါ။ သူများကို ကူညီပေးနိုင်ပေမယ့် သူတို့ရဲ့ ပြဿနာတွေကို ကိုယ်တိုင် ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းပေးစရာ မလိုပါဘူး။
ဥပမာ: သူငယ်ချင်းတစ်ဦးကို “မင်းရဲ့ ခံစားချက်ကို ငါနားလည်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဒီကိစ္စကို မင်းဘာသာဖြေရှင်းနိုင်ဖို့ ငါ ယုံကြည်တယ်” လို့ ပြောဆိုခြင်း။
✅ Boundaries ဘယ်လို စတင်သတ်မှတ်မလဲ?
ရှင်းလင်းပြတ်သားပါ: ကိုယ့်ရဲ့ လိုအပ်ချက်ကို ရိုးသားစွာနဲ့ ရှင်းရှင်းလင်းလင်း ပြောပါ။ ရိုင်းစိုင်းစရာမလိုဘဲ ယဉ်ကျေးစွာ ပြောဆိုပါ။
တည်ကြည်ပါ: တစ်ကြိမ်ပြောပြီးနောက် ပြန်မပြောင်းပါနဲ့။ ကိုယ်သတ်မှတ်ထားတဲ့ စည်းမျဉ်းကို ကိုယ်တိုင် လိုက်နာမှသာ သူများက လေးစားပါလိမ့်မယ်။
❓ သင်တို့ရော ကိုယ့်ရဲ့ စိတ်ကျန်းမာရေးအတွက် ဘယ်လို Boundaries မျိုးကို စတင်သတ်မှတ်ချင်ပါသလဲ?
ကိုယ့်ရဲ့ တန်ဖိုးကို သိရှိပြီး ကျန်းမာတဲ့ ဘဝတစ်ခု ပိုင်ဆိုင်ဖို့အတွက် ဒီအချက်တွေကို လိုက်နာကြည့်ကြပါစို့! 👇
#HugMyanmar #Boundaries #စိတ်ကျန်းမာရေး #SelfCare #ကိုယ့်ကိုယ်ကိုဂရုစိုက်ပါ