မင်္ဂလာပါ Hug Myanmar ပရိတ်သတ်ကြီးရေ..
ကျွန်တော်တို့ ဘဝမှာ အမြဲတမ်း အရာရာ အဆင်ပြေနေတာမျိုး မရှိပါဘူးနော်။ စိတ်ဖိစီးစရာတွေ၊ စိန်ခေါ်မှုတွေ၊ ဝမ်းနည်းစရာတွေ ကြုံလာရတာ သဘာဝပါပဲ။ ဒါပေမဲ့ ဒီအခက်အခဲတွေကနေ ပြန်လည် ထူမတ်နိုင်အောင် ကူညီပေးတဲ့ စွမ်းအားတစ်ခုရှိပါတယ်။ အဲဒါကတော့ “Resilience” (စိတ်ဓာတ်ကြံ့ခိုင်မှု) လို့ ခေါ်တဲ့ အရည်အချင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ကဲ.. စိတ်ဓာတ်ကြံ့ခိုင်မှုဆိုတာ ဘာလဲ၊ ကိုယ်နဲ့ ကိုယ့်ပတ်ဝန်းကျင်က လူတွေအတွက် ဘယ်လို တည်ဆောက်ရမလဲဆိုတာ ဆွေးနွေးကြည့်ရအောင်နော်။
၁။ စိတ်ဓာတ်ကြံ့ခိုင်မှု (Resilience) ဆိုတာ တိတိကျကျ ဘာကို ဆိုလိုတာလဲ?
Resilience ဆိုတာဟာ စိတ်ဓာတ်ကျစရာ၊ စိတ်ဖိစီးစရာ ဒါမှမဟုတ် ထိခိုက်နစ်နာစရာ အခြေအနေတွေ ကြုံလာတဲ့အခါမှာ အဲဒီဝေဒနာတွေနဲ့ ပြဿနာတွေထဲမှာ နစ်မွန်းမသွားဘဲ ပုံမှန် အခြေအနေဆီကို ပြန်လည်ရောက်ရှိနိုင်ဖို့အတွက် ကူညီပေးတဲ့ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ စွမ်းရည်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါဟာ မကြောက်မရွံ့ အမြဲတမ်း သန်မာနေတာမျိုး မဟုတ်ပါဘူး။ ဝမ်းနည်းတာ၊ နာကျင်တာကို ခံစားရင်းနဲ့မှ ဆက်လက် ရပ်တည်နိုင်တဲ့ စွမ်းအား ကို ပြောတာပါ။
၂။ Resilience ကို မွေးရာပါ ရရှိတာလား?
တကယ်တော့ မဟုတ်ပါဘူးနော်။ Resilience ဆိုတာ မွေးရာပါ ပါလာတဲ့ စွမ်းရည် သက်သက် မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါဟာ လေ့ကျင့်ယူလို့ ရတဲ့ စွမ်းရည် ပါ။ သင့်ရဲ့ ဘဝ အတွေ့အကြုံတွေ၊ ပတ်ဝန်းကျင်ရဲ့ ပံ့ပိုးမှုတွေနဲ့ ကိုယ်ပိုင် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကြိုးစားအားထုတ်မှုတွေကနေတစ်ဆင့် အချိန်ကြာလာတာနဲ့အမျှ တဖြည်းဖြည်း တည်ဆောက်ယူလို့ ရပါတယ်။ လူတိုင်းမှာ Resilience ရဲ့ အစေ့အိမ် ရှိပါတယ်။
၃။ Resilience ကို ဘယ်လို တည်ဆောက်ကြမလဲ?
Resilience ကို တည်ဆောက်ဖို့အတွက် ရိုးရှင်းတဲ့ အလေ့အကျင့်လေးတွေကို နေ့စဉ်ဘဝမှာ ထည့်သွင်းပေးလို့ ရပါတယ်။
အမြင်ကို ပြောင်းပါ – အခက်အခဲတွေကို “အဆုံးသတ်” အဖြစ် မမြင်ဘဲ၊ “သင်ယူစရာ အခွင့်အရေး” ဒါမှမဟုတ် “ယာယီ စိန်ခေါ်မှု” အဖြစ် ရှုမြင်ဖို့ လေ့ကျင့်ပါ။
ပံ့ပိုးမှု ရှာပါ – ကိုယ့်ကို စိတ်ရင်းနဲ့ နားလည်ပြီး အားပေးနိုင်တဲ့ သူငယ်ချင်း၊ မိသားစု ဒါမှမဟုတ် စိတ်ကျန်းမာရေး ပညာရှင်တွေနဲ့ ပုံမှန် စကားပြောပြီး ဆက်သွယ်မှု မပြတ်ပါစေနဲ့။
မျှော်လင့်ချက်ထားပါ – အရာရာတိုင်းဟာ အမြဲတမ်း ပြောင်းလဲနေတယ်ဆိုတာ ယုံကြည်ပါ။ ဒီနေ့ ခက်ခဲနေပေမယ့် မနက်ဖြန် ဒါမှမဟုတ် နောက်လမှာ အခြေအနေတွေ ပိုကောင်းလာနိုင်တယ်ဆိုတဲ့ အကောင်းမြင်တဲ့ မျှော်လင့်ချက်ကို လက်မလွှတ်ပါနဲ့။
၄။ ကိုယ်ပိုင်ဂရုစိုက်မှု (Self-Care) က ဘာကြောင့် အရေးပါတာလဲ?
ကိုယ်ပိုင်ဂရုစိုက်မှုဟာ Resilience ရဲ့ အုတ်မြစ်ပါပဲ။ ခက်ခဲတဲ့အချိန်မှာ တခြားသူတွေကို ကူညီနိုင်ဖို့ဆိုရင် ကိုယ်တိုင် အရင်ဆုံး ခိုင်မာနေဖို့ လိုပါတယ်။ ဒါကြောင့် လုံလောက်စွာ အိပ်စက်ခြင်း၊ ကျန်းမာရေးနဲ့ ညီညွတ်စွာ စားသောက်ခြင်း နဲ့ ပုံမှန် လေ့ကျင့်ခန်း လုပ်ခြင်း တွေကို မမေ့ပါနဲ့။ ကိုယ့်ရဲ့ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာနဲ့ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဘက်ထရီကို အားပြန်သွင်းနေဖို့က အရေးကြီးဆုံးပဲလို့ ပြောချင်ပါတယ်။
၅။ စိတ်ဓာတ်ကြံ့ခိုင်မှုရှိသူတွေရဲ့ လုပ်ဆောင်ချက်
စိတ်ဓာတ်ကြံ့ခိုင်တဲ့သူတွေဟာ ပြဿနာကို ရှောင်ဖယ်တာမျိုး မလုပ်ပါဘူး။ သူတို့ဟာ စိန်ခေါ်မှုကို လက်ခံတယ်၊ ပြီးရင် လက်တွေ့ကျတဲ့ အဖြေကို ရှာဖွေဖို့ စိတ်ကို ညွှန်ကြားပါတယ်။ ဒါ့အပြင် အမှားတစ်ခုခု လုပ်မိသွားရင်တောင် ကိုယ့်ကိုယ်ကို အပြစ်တင်တာမျိုး မလုပ်ဘဲ၊ “ဒီအမှားကနေ ဘာသင်ခန်းစာရလဲ” ဆိုပြီး မေးခွန်းထုတ်ပြီး ရှေ့ဆက်ဖို့သာ အာရုံစိုက်လေ့ရှိပါတယ်။
Hug Myanmar ရဲ့ မိတ်ဆွေတို့ရေ၊ ခက်ခဲတဲ့ကာလကို ဖြတ်ကျော်နေရတယ်ဆိုရင်တောင် စိတ်ဓာတ်ကြံ့ခိုင်မှုကို တည်ဆောက်ယူလို့ ရပါသေးတယ်။ ကိုယ်နဲ့ အနီးဆုံးသူတွေကို အားပေးပြီး အချင်းချင်း ပံ့ပိုးကူညီပေးကြပါစို့နော်။