ကျွန်တော်တို့ နေ့စဉ်ဘဝရဲ့ အချိန်အများစုကို အလုပ်ခွင်မှာ ကုန်ဆုံးကြပါတယ်။ အလုပ်မှာ ပရောဂျက်တွေ အောင်မြင်ဖို့၊ Deadline မီဖို့ ကြိုးစားရင်းနဲ့ “စိတ်ဖိစီးမှု” ဆိုတဲ့ ဧည့်သည်ဟာ ကျွန်တော်တို့ဆီကို အမြဲရောက်လာတတ်ပါတယ်။ ယူကေအခြေစိုက် Time to Change ဝဘ်ဆိုဒ်က ဝန်ထမ်းတွေရဲ့ ကိုယ်တွေ့ဖြစ်ရပ်မှန်တွေအရ အလုပ်ခွင်မှာ စိတ်ကျန်းမာရေးကို ဖုံးကွယ်ထားခြင်းဟာ ရေရှည်မှာ ဘယ်လိုထိခိုက်စေလဲဆိုတာကို ဒီနေ့ ဆွေးနွေးသွားပါမယ်။
၁။ “အဆင်ပြေပါတယ်” ဆိုတဲ့ စကားလုံးရဲ့ နောက်ကွယ်မှာ
အလုပ်ခွင်မှာ ကျွန်တော်တို့ အသုံးများဆုံးစကားက “နေကောင်းလား” လို့ မေးရင် “အဆင်ပြေပါတယ်” လို့ ပြန်ဖြေတာပါပဲ။ တကယ်တော့ စိတ်ထဲမှာ စိုးရိမ်ပူပန်မှုတွေ (Anxiety) ပြည့်နေပေမယ့် “ငါ စိတ်ညစ်နေတယ်” လို့ ပြောလိုက်ရင် အလုပ်မှာ အရည်အချင်းမရှိဘူးလို့ အထင်ခံရမှာကို ကြောက်နေကြပါတယ်။
စိတ်ဖိစီးတာဟာ အားနည်းတာမဟုတ်သလို၊ အရည်အချင်းမရှိတာလည်း မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါဟာ လူသား တစ်ယောက်ရဲ့ သဘာဝတုံ့ပြန်မှုသာ ဖြစ်ပါတယ်။
၂။ ဖုံးကွယ်ထားခြင်းက ပေးတဲ့ ဒဏ်ရာ
စိတ်ကျန်းမာရေးပြဿနာကို ဖုံးကွယ်ပြီး အလုပ်ကို အတင်းတွန်းလုပ်နေခြင်းဟာ ဘက်ထရီကုန်ခါနီး ဖုန်းတစ်လုံး ကို အားမသွင်းဘဲ ဆက်သုံးနေတာနဲ့ တူပါတယ်။
Burnout ဖြစ်ခြင်း- ရေရှည်မှာ အလုပ်အပေါ် စိတ်ကုန်လာတာ၊ အာရုံစိုက်မရတာနဲ့ ခေါင်းကိုက်၊ ဇက်ကြောတက်တာမျိုးတွေ ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။ Time to Change ရဲ့ ကိုယ်တွေ့ဇာတ်လမ်းရှင်တစ်ယောက်က “ကျွန်တော် ဖွင့်မပြောမချင်း ကျွန်တော့်ရဲ့ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးက ပိုလေးလာသလို ခံစားခဲ့ရတယ်” လို့ ဆိုပါတယ်။
၃။ စတင်ပြောဆိုခြင်းရဲ့ စွမ်းအား (The Power of Talking)
အလုပ်ရှင် ဒါမှမဟုတ် လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်တွေကို ကိုယ့်ရဲ့ အခြေအနေကို ဖွင့်ပြောလိုက်တဲ့အခါ အံ့ဩဖို့ကောင်းတဲ့ ရလဒ်တွေ ရလာတတ်ပါတယ်။
နားလည်မှုရရှိခြင်း- သင်ထင်ထားသလို ဝေဖန်ခံရတာမျိုးမဟုတ်ဘဲ “ငါလည်း ဒီလိုဖြစ်ဖူးတာပဲ” ဆိုတဲ့ အားပေးစကားတွေကို ပြန်ကြားရနိုင်ပါတယ်။
အလုပ်ပုံစံ ညှိနှိုင်းခြင်း- ကိုယ့်အခြေအနေကို သိသွားတဲ့အခါ အလုပ်ပမာဏကို ခဏတာ လျှော့ချတာ ဒါမှမဟုတ် အလုပ်ချိန် ညှိနှိုင်းတာမျိုးတွေ လုပ်လို့ရသွားပါတယ်။
၄။ အလုပ်ရှင်နဲ့ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်တွေ ဘာလုပ်ပေးနိုင်မလဲ?
အလုပ်ခွင်ဆိုတာ အလုပ်လုပ်ရုံတင်မကဘဲ တစ်ဦးနဲ့တစ်ဦး ဖေးမရမယ့် ပတ်ဝန်းကျင်လည်း ဖြစ်သင့်ပါတယ်။
နားထောင်ပေးပါ- တစ်ယောက်ယောက်က စိတ်ညစ်နေတယ်လို့ ပြောလာရင် အကြံဉာဏ်တွေ ချက်ချင်းပေးတာ ထက် “နားထောင်ပေးခြင်း” က ပိုပြီး ထိရောက်ပါတယ်။
Stigma ကို တိုက်ဖျက်ပါ- စိတ်ကျန်းမာရေးကြောင့် ခွင့်ယူတာကို ကိုယ်လက်မကျန်းမာလို့ ခွင့်ယူတာနဲ့ တန်းတူ သဘောထားပေးပါ။
၅။ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ပြန်လည်ဂုဏ်ယူပါ
အလုပ်မှာ အမှားအယွင်းရှိခဲ့ရင် ဒါမှမဟုတ် စိတ်ပင်ပန်းနေရင် ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် အပြစ်မတင်ပါနဲ့။ သင်ဟာ စက်ရုပ် မဟုတ်တဲ့အတွက် အနားယူဖို့ လိုအပ်တာဟာ သဘာဝကျပါတယ်။
အလုပ်ခွင်မှာ စိတ်ကျန်းမာရေးအကြောင်း ပြောဆိုခြင်းဟာ လုပ်ငန်းခွင် ယဉ်ကျေးမှုအသစ်တစ်ခု ဖြစ်လာ သင့်ပါတယ်။ “Time to Talk” ဆိုတဲ့အတိုင်း စကားပြောဆိုခြင်းဟာ ကုသခြင်းရဲ့ ပထမဆုံးခြေလှမ်းပါပဲ။