“ကိုယ်ဝါသနာပါတဲ့ အလုပ်ကို လုပ်ရင် နေ့တိုင်း အလုပ်လုပ်နေသလို မခံစားရဘူး” ဆိုတဲ့ စကားကို ကြားဖူးကြမှာပါ။ ဒါပေမဲ့ လက်တွေ့ဘဝရဲ့ လုပ်ငန်းခွင် စိန်ခေါ်မှုတွေ၊ Deadline တွေကြားမှာတော့ ဘယ်လောက်ပဲ ဝါသနာပါပါ စိတ်ဖိစီးမှုတွေနဲ့ ရင်ဆိုင်ရတာ ရှောင်လွှဲမရပါဘူး။
ညဘက် အိပ်ရာထဲအထိ အလုပ်အကြောင်းတွေ သယ်လာပြီး အတွေးလွန်နေရပြီဆိုရင်တော့ သင့်ရဲ့ စိတ်ဖိစီးမှုအခြေအနေဟာ လျစ်လျူရှုထားလို့ မရတော့တဲ့ အနီရောင်အဆင့်ကို ရောက်နေပါပြီ။ ဘဝရဲ့ တစ်နေ့တာ သုံးပုံတစ်ပုံကို ကုန်ဆုံးနေရတဲ့ လုပ်ငန်းခွင်ထဲမှာ စိတ်ရောကိုယ်ပါ မပြိုလဲသွားစေဖို့ ဘာတွေသိထားသင့်လဲဆိုတာ အတူတူ လေ့လာကြည့်ရအောင်ရှင်။
ငါ့ကို ဘာတွေက ဒီလောက်အထိ ဖိစီးနေစေတာလဲ? (အကြောင်းရင်းများ)
အလုပ်မရှိတဲ့အခါ အလုပ်မရှိလို့ စိတ်ဓာတ်ကျရသလို၊ အလုပ်ရှိပြန်တော့လည်း အောက်ပါအချက်တွေကြောင့် စိတ်ဓာတ်တွေ မွန်းကြပ်ပြိုလဲတတ်ကြပြန်ပါတယ် –
-
ဝင်ငွေနှင့် လုပ်အားမမျှတခြင်း: ကြိုးစားသလောက် လစာနည်းပါးခြင်း။
-
တိုးတက်ရာလမ်းစ ပိတ်ဆို့ခြင်း: ကြိုးစားပေမယ့် ရှေ့ဆက်တိုးတက်ဖို့ လမ်းစမမြင်ရခြင်း။
-
လုပ်ငန်းခွင် ပတ်ဝန်းကျင်မကောင်းခြင်း: ကိုယ်နဲ့မကိုက်ညီတဲ့ တာဝန်တွေ လုပ်ရခြင်း သို့မဟုတ် လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်တွေနဲ့ အဆင်မပြေခြင်း။
-
လုပ်ပိုင်ခွင့်မရှိဘဲ အကုန်လုပ်နေရခြင်း: တိကျတဲ့ တာဝန်သတ်မှတ်ချက် မရှိဘဲ ပုံသေခိုင်းသမျှ အရာအားလုံးကို လိုက်လံဖြေရှင်းနေရခြင်း။
ဒီလိုပြဿနာတွေအပြင် အချိန်ပို (OT) ဆက်တိုက်ဆင်းရတာ၊ အလုပ်တွေကို အိမ်အထိ သယ်လာပြီး လုပ်နေရတာတွေက စိတ်ဖိစီးမှုကို ပိုမိုတွန်းတင်ပေးလိုက်သလို ဖြစ်စေပါတယ်။
စိတ်ဖိစီးမှုက ခန္ဓာကိုယ်ကို ဘယ်လိုမျိုး အဆိပ်ခတ်သလဲ?
လုပ်ငန်းခွင် စိတ်ဖိစီးမှုဟာ စိတ်တစ်ခုတည်းတင်မကဘဲ ခန္ဓာကိုယ်ကိုပါ အောက်ပါအတိုင်း တိတ်တဆိတ် ဖျက်ဆီးပစ်တတ်ပါတယ် –
ရုတ်တရက် လက္ခဏာများ: အကြောင်းရင်းမရှိဘဲ မကြာခဏ ခေါင်းကိုက်ခြင်း၊ ဗိုက်အောင့်ခြင်း၊ နုံးချိခြင်း၊ အိပ်မပျော်ခြင်း၊ စိတ်တိုလွယ်ခြင်း။
-
ရေရှည်ဆိုးကျိုးများ: စိုးရိမ်စိတ်လွန်ကဲခြင်း (Anxiety)၊ စိတ်ကျရောဂါ (Depression)၊ သွေးတိုး၊ နှလုံးရောဂါ၊ အဝလွန်ခြင်းနှင့် ကိုယ်ခံအားကျပြီး ဖျားနာလွယ်ခြင်း။
အဆိုးဆုံးကတော့ ဒီဖိစီးမှုတွေကို ဖြေဖျောက်ဖို့ ကျန်းမာရေးနဲ့ မညီညွတ်တဲ့ အစားအသောက်တွေ အလွန်အကျွံစားတာ၊ ဆေးလိပ် သို့မဟုတ် အရက်နဲ့ အဖြေရှာတာတွေဟာ သင့်ကျန်းမာရေးကို ချောက်ထဲ ပိုတွန်းချသလို ဖြစ်သွားစေတတ်ပါတယ်။
မွန်းကြပ်မှုတွေကြားကနေ လွတ်မြောက်ပြီး ကျန်းကျန်းမာမာ ရှင်သန်နိုင်မယ့် နည်းလမ်း (၅) သွယ်
၁။ ပြဿနာရဲ့ အရင်းအမြစ်ကို တည့်တည့်ရင်ဆိုင်ပါ
ကိုယ့်ကို ဖိစီးနေတာ အလုပ်တွေ ပုံနေလို့လား၊ လစာနည်းလို့လား၊ အထက်လူကြီးကြောင့်လား ဆိုတာ သေချာဆန်းစစ်ပါ။ စိတ်ထဲမှာ တနုံ့နုံ့နဲ့ ကြိတ်ခံစားနေမယ့်အစား သက်ဆိုင်သူနဲ့ ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ဆွေးနွေးတိုင်ပင်တာ၊ ဒါမှမဟုတ် တည့်တည့်ရင်ဆိုင် ဖြေရှင်းလိုက်တာက စိတ်ကို ချက်ချင်း ပေါ့ပါးသွားစေပါတယ်။
၂။ အလုပ်နဲ့ အိမ်ကို စည်းခြားထားပါ
ရုံးဆင်းချိန်မှာ အလုပ်ဖုန်းတွေ၊ အီးမေးလ်တွေကို ပိတ်ထားပြီး အလုပ်အကြောင်း စဉ်းစားတာကို ရပ်တန့်ပါ။ “အလုပ်လုပ်ချိန်” နဲ့ “နားရမည့်အချိန်” ကို တိတိကျကျ သတ်မှတ်ထားခြင်းက သင့်ဦးနှောက်ကို အနားရစေပါတယ်။
၃။ အခြေခံကျန်းမာရေးကို လက်မလွှတ်ပါနဲ့
အလုပ်တွေ ဘယ်လောက်ရှုပ်ရှုပ် အိပ်ချိန်ကို ပုံမှန်ထားပေးပါ။ အာဟာရပြည့်ဝတဲ့ အစားအစာတွေကို အချိန်မှန်စားဖို့ အထူးလိုအပ်ပါတယ်။ အလုပ်များလို့ အစားမေ့တတ်ရင် ခန္ဓာကိုယ်အတွက် အမြန်အားပြည့်စေမယ့် အဆာပြေ စားစရာလေးတွေကို အနီးအနားမှာ ဆောင်ထားပေးပါ။
၄။ စိတ်ကို “Refresh” လုပ်မယ့် ဝါသနာတစ်ခုခု ဖန်တီးပါ
ရုံးဆင်းလို့ အိမ်ပြန်ရောက်ရင် အလုပ်နဲ့ မသက်ဆိုင်တဲ့ ကိုယ်ဝါသနာပါရာတစ်ခုခု လုပ်ပါ။ မိသားစုနဲ့ အချိန်ဖြုန်းတာ၊ သီချင်းနားထောင်တာ၊ ချွေးထွက်အောင် လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်တာ၊ စာဖတ်တာ သို့မဟုတ် ချစ်စရာ အိမ်မွေးတိရစ္ဆာန်လေးတွေနဲ့ ဆော့ကစားခြင်းက စိတ်ဖိစီးမှုကို အမြန်ဆုံး လျှော့ချပေးနိုင်ပါတယ်။
၅။ ခန္ဓာကိုယ်က အချက်ပြတဲ့အခါ ခွင့်ယူပြီး နားလိုက်ပါ
လူလည်း နုံးချိပြီး အကြံကောင်းဉာဏ်ကောင်းတွေ မထွက်တော့ဘူးဆိုရင် ခန္ဓာကိုယ်က “နားဖို့” တောင်းဆိုနေတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ရက်ပိုင်းလောက် ခွင့်ယူပြီး ခရီးတိုလေး ထွက်လိုက်ပါ။ အလုပ်နဲ့ ဝေးရာမှာ ဦးနှောက်ကို အပြည့်အဝ အနားပေးလိုက်မယ်ဆိုရင် ပြန်လာတဲ့အခါ စိတ်သစ်လူသစ်နဲ့ လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်းတွေ ပိုမိုတိုးတက်လာပါလိမ့်မယ်။
ကျွန်မတို့ဟာ ရှင်သန်ရပ်တည်ဖို့အတွက် အလုပ်လုပ်ကြရတာ မှန်ပေမယ့်၊ အလုပ်လုပ်ဖို့အတွက်ပဲ မွေးဖွားလာကြတာ မဟုတ်ပါဘူး။ သင့်ရဲ့ ကျန်းမာရေးနဲ့ စိတ်အေးချမ်းမှုထက် ပိုပြီး အရေးကြီးတဲ့ အရာ ဘာမှမရှိပါဘူး။ အလုပ်ခွင်ထဲမှာလည်း အောင်မြင်၊ ကိုယ့်ရဲ့ စိတ်နဲ့ရုပ်လေးကိုလည်း ကြင်နာစွာ ဂရုစိုက်ပြီး ပျော်ရွှင်စရာ ဘဝနေ့ရက်လေးတွေကို ပိုင်ဆိုင်နိုင်ကြပါစေရှင်။