မြန်မာ့အစားအစာတွေထဲမှာ တညင်းသီးကို ကြိုက်နှစ်သက်သူတွေ အများကြီးရှိပါတယ်။ တညင်းသီးရဲ့ ထူးခြားတဲ့ အနံ့နဲ့ အရသာက ထမင်းမြိန်စေပေမယ့်၊ ဒီအရသာရဲ့ နောက်ကွယ်မှာ ကိုယ့်ကျန်းမာရေးကို ထိခိုက်စေနိုင်တဲ့ အန္တရာယ်တစ်ခု ရှိနေတယ်ဆိုတာကိုကော သင် သိထားပါသလား?
🔹 တညင်းသီးမှာ ဘာတွေပါနေတာလဲ?
သိပ္ပံနည်းကျ လေ့လာချက်များအရ တညင်းသီးမှာ ခန္ဓာကိုယ်အတွက် အကျိုးပြုတဲ့ ဗီတာမင်ဓာတ်တွေ သို့မဟုတ် အာဟာရတန်ဖိုးတွေထက်၊ “Djenkolic acid” လို့ခေါ်တဲ့ အဆိပ်ဓာတ်က ပိုမိုပါဝင်နေပါတယ်။ ဒီအဆိပ်ဓာတ်ဟာ ကျွန်တော်တို့ ခန္ဓာကိုယ်ထဲကို ရောက်သွားတဲ့အခါ ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ စွန့်ထုတ်ရေးစနစ်ကို အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေပြီး အဓိကအားဖြင့် ကျောက်ကပ်ကို တိုက်ရိုက်ဒုက္ခပေးနိုင်တဲ့ အဆိပ်အတောက် တစ်မျိုးဖြစ်ပါတယ်။
🔹 ဘယ်လို အန္တရာယ်တွေ ဖြစ်နိုင်သလဲ?
တညင်းသီး စားသုံးပြီးနောက်မှာ ဖြစ်လာနိုင်တဲ့ အန္တရာယ်တွေကတော့ တဖြည်းဖြည်းချင်း တိုးလာတတ်ပါတယ်။ အဓိကအားဖြင့် –
- ဆီးလမ်းကြောင်း ပြဿနာများ: ဆီးသွားရတာ ခက်ခဲခြင်း၊ ဆီးသွားနည်းခြင်း သို့မဟုတ် လုံးဝ ဆီးမသွားနိုင်ခြင်းများ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သည်။
- ဆီးအနံ့ ပြောင်းလဲခြင်း: ဆီးအနံ့မှာ ပုံမှန်မဟုတ်ဘဲ အလွန်ပြင်းထန်ပြီး ဆိုးဝါးလာခြင်း။
- ဆီးထဲတွင် သွေးပါခြင်း: ကျောက်ကပ်နှင့် ဆီးလမ်းကြောင်းပိုင်းကို အဆိပ်ဓာတ်က ထိခိုက်စေသည့်အတွက် ဆီးထဲတွင် သွေးပါလာခြင်း။
- ကျောက်ကပ်ပျက်စီးခြင်း (Acute Kidney Injury): အဆိုးဆုံးအနေဖြင့် အဆိပ်ဓာတ်များ ကျောက်ကပ်တွင် ပုံဆောင်ခဲများ ဖြစ်ပေါ်စေကာ ကျောက်ကပ်အလုပ်မလုပ်တော့သည့် အခြေအနေအထိ ရောက်ရှိသွားနိုင်သည်။
ဒီဆိုးကျိုးတွေက စားသုံးတဲ့ ပမာဏ၊ ကိုယ့်ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ တုံ့ပြန်နိုင်စွမ်း၊ အသက်အရွယ်နဲ့ ဆီးချို၊ သွေးတိုး၊ ကျောက်ကပ်ရောဂါအခံ ရှိ၊ မရှိပေါ်မှာ မူတည်ပြီး လူတစ်ယောက်နဲ့ တစ်ယောက် မတူညီနိုင်ပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ အဆိပ်ဓာတ်ပါဝင်တဲ့ အစားအစာ ဖြစ်တဲ့အတွက် ဘယ်သူမဆို သတိပြုသင့်ပါတယ်။
ကျန်းမာရေးအတွက်ဆိုရင် အကောင်းဆုံးကတော့ အာဟာရတန်ဖိုး အလွန်နည်းပြီး အဆိပ်အတောက်သာ ဖြစ်စေနိုင်တဲ့ တညင်းသီးကို ရှောင်ကြဉ်ခြင်း သို့မဟုတ် လျှော့စားခြင်းက အကောင်းဆုံးပါပဲ။ အထူးသဖြင့် –
- ကျောက်ကပ်ရောဂါအခံ ရှိသူများ လုံးဝရှောင်ကြဉ်ပါ။
- တညင်းသီး စားပြီးနောက် ဆီးသွားရခက်လာလျှင် သို့မဟုတ် ခါးနာလာလျှင် ချက်ချင်း ဆေးကုသမှု ခံယူပါ။
- ကလေးငယ်များနှင့် သက်ကြီးရွယ်အိုများ ပိုမိုသတိထားသင့်ပါသည်။