ပြဿနာတိုင်းမှာ ကိုယ်ပဲ ဒူးထောက် တောင်းပန်နေရသလား

စကားများ ရန်ဖြစ်ကြတဲ့ အခါတိုင်းမှာ မပြိုကွဲချင်တဲ့ စိတ်တစ်ခုတည်းနဲ့ ကိုယ်ကပဲ အမြဲ စတင် အလျှော့ပေး တောင်းပန်နေရပါသလား။ “အချစ်ကြောင့်ပါ”၊ “ဒီဆက်ဆံရေးကို တန်ဖိုးထားလို့ပါ” ဆိုတဲ့ စကားလုံးတွေနဲ့ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် နှစ်သိမ့်ရင်း ရင်ထဲမှာတော့ မွန်းကြပ်မှုတွေ စုပြုံနေတတ်ပါတယ်။

ဒီလိုနဲ့ ထပ်ခါတလဲလဲ အလျှော့ပေးမိတဲ့အခါ ကိုယ့်ရဲ့ စေတနာနဲ့ ချစ်ခြင်းတရားဟာ တစ်ဖက်လူအတွက်တော့ “ခေါင်းငုံ့ခံတတ်တဲ့ အားနည်းချက်” တစ်ခုလို အသုံးချခံ ဖြစ်သွားရပါတယ်။ အမြဲတမ်း တစ်ဖက်တည်းကပဲ နားလည်ပေးနေရတဲ့ မမျှတတဲ့ ချစ်ခြင်းတရားဟာ ရုပ်ပိုင်းရော စိတ်ပိုင်းပါ ရေရှည်မှာ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးဖြစ်စေပြီး စိတ်ဒဏ်ရာတွေကိုပဲ တိုးပွားစေပါတယ်။

ဘာကြောင့် ကိုယ်ကပဲ အမြဲတမ်း အရင် ဦးညွှတ် တောင်းပန်မိနေရတာလဲ

• ဆက်ဆံရေး ပြိုကွဲသွားမှာကို လွန်စွာ စိုးရိမ်ခြင်း — စကားအခြေအတင် ဖြစ်တာထက် ဒီလူကို ဆုံးရှုံးလိုက်ရမှာကို ပိုမို ကြောက်ရွံ့တာကြောင့် အနိုင်အရှုံးထက် ငြိမ်းချမ်းရေးကို ဦးစားပေးပြီး အရင်ဆုံး လက်တွဲဖြုတ် တောင်းပန်လိုက်ကြတာပါ။

• ပြဿနာများနှင့် ရင်ဆိုင်ရမည်ကို ရှောင်လွှဲချင်ခြင်း — အေးစက်စက် ဆက်ဆံခံရခြင်း (Silent Treatment) နဲ့ အငြင်းပွားမှုတွေရဲ့ ဖိစီးမှုကို မခံနိုင်တာကြောင့် ပြဿနာ မြန်မြန်ပြီးသွားစေဖို့ တောင်းပန်လိုက်ခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။

• အပြစ်တင်ခံရမည့် အကြောက်တရား — ကိုယ်မမှားရင်တောင် တစ်ဖက်လူရဲ့ ဒေါသနဲ့ မကျေနပ်ချက်တွေကို ရင်ဆိုင်ရတာထက် ကိုယ်ကပဲ ဒိုင်းခံလိုက်ရင် အရာရာ အဆင်ပြေသွားမယ်လို့ မှားယွင်းစွာ ထင်မြင်မိကြတာကြောင့်ပါ။

အမြဲ အလျှော့ပေးခြင်းက ဖန်တီးလိုက်တဲ့ ဆိုးကျိုးများ

• ညီမျှမှု ပျက်ယွင်းလာခြင်း (Imbalance) — အမြဲတမ်း ကိုယ်ကပဲ တောင်းပန်နေရတဲ့အခါ တစ်ဖက်လူက ရောင့်တက်လာပြီး “ငါ ဘာလုပ်လုပ် ရတယ်” ဆိုတဲ့ အခွင့်ထူးခံ စိတ်ဓာတ်မျိုး ဝင်သွားကာ ကိုယ့်ခံစားချက်ကို လျစ်လျူရှုလာတတ်ပါတယ်။

• ရင်ထဲတွင် မီးတောင်တစ်ခုလို မကျေနပ်ချက်များ စုပုံလာခြင်း — ပြဿနာတွေ ပြေလည်သွားသလို ထင်ရပေမဲ့ ရင်ထဲမှာတော့ နာကျည်းမှုတွေ တဖြည်းဖြည်း ဒဏ်ရာအဖြစ် ကျန်ရှိနေပြီး အခန့်မသင့်ရင် တင်းကျပ်လွန်းလို့ ပေါက်ကွဲထွက်သွားနိုင်ပါတယ်။

• မိမိကိုယ်ကို တန်ဖိုးထားမှု (Self-Worth) လျော့ကျလာခြင်း — “ငါပဲ အမြဲ မှားနေတာလား”၊ “ငါ့ရဲ့ တန်ဖိုးက ဒီလောက်ပဲလား” ဆိုတဲ့ သံသယတွေ ဝင်လာပြီး သိမ်ငယ်စိတ်နဲ့ ယုံကြည်မှုတွေ ပြိုလဲသွားရပါတယ်။

မမှားဘဲ တောင်းပန်တတ်တဲ့ အကျင့်ဆိုးကို ဘယ်လို စွန့်လွှတ်မလဲ

၁။ တောင်းပန်ခြင်းရဲ့ စစ်မှန်တဲ့ တန်ဖိုးကို နားလည်ပါ တောင်းပန်ခြင်းဆိုတာ မိမိဘက်က အမှန်တကယ် မှားယွင်းခဲ့ချိန်မှာသာ သုံးရမယ့် အရာပါ။ အမှားမရှိဘဲ အလိုလိုနေရင်း တောင်းပန်ခြင်းဟာ ဆက်ဆံရေးကို ကယ်တင်တာ မဟုတ်ဘဲ ပိုမို အဆိပ်အတောက် ဖြစ်စေတာကို သတိပြုပါ။

၂။ စိတ်အေးချိန်တွင် ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ဆွေးနွေးပါ ဒေါသတွေ ငြိမ်းအေးသွားတဲ့အခါ ပြဿနာရဲ့ ရင်းမြစ်နဲ့ မိမိ ခံစားနေရတဲ့ မွန်းကြပ်မှုတွေကို အေးဆေးစွာ ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ချပြတိုင်ပင်ပါ။

၃။ စည်းမျဉ်းများနှင့် အကန့်အသတ်များ သတ်မှတ်ပါ (Set Boundaries) ကိုယ်က အမှန်တရားဘက်မှာ ရှိနေရင် အခိုင်အမာ ရပ်တည်ဖို့ မတွန့်ဆုတ်ပါနဲ့။ ချစ်ခြင်းတရားထက် လေးစားမှုနဲ့ သမာသမတ်ကျမှုကို ရှေ့တန်းတင်ပြီး ညှိနှိုင်းပါ။

ကျန်းမာသန်စွမ်းတဲ့ ဆက်ဆံရေးဆိုတာ တစ်ယောက်တည်း အားထုတ်ရတာ မဟုတ်ဘဲ နှစ်ဦးနှစ်ဖက် အပြန်အလှန် နားလည်မှု၊ လေးစားမှုတို့နဲ့ ပူးပေါင်း တည်ဆောက်ရတာပါ။ အမြဲတမ်း အရှုံးပေး တောင်းပန်နေရတဲ့ စိတ္တဇနယ်မြေထဲကနေ ရဲရဲဝံ့ဝံ့ ရုန်းထွက်ပြီး ကိုယ့်ရဲ့ စိတ်ချမ်းသာမှုကို ပြန်လည် သိမ်းပိုက်လိုက်ပါ။

သင့်ရဲ့ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ လုံခြုံမှုနဲ့ ကျန်းမာရေးအတွက် Hug Myanmar က အမြဲတမ်း အနီးနားမှာ ကူညီပံ့ပိုးပေးဖို့ အသင့်ရှိနေပါတယ်။