ကျွန်ုပ်တို့ရဲ့ ဝမ်းဗိုက်ဆိုတာ ကြွက်သားတွေ၊ အဖုံးလွှာတွေနဲ့ တည်ဆောက်ထားတဲ့ ခိုင်ခံ့တဲ့ ဘေးကင်းလုံခြုံရေးစနစ်တစ်ခုပါပဲ။ တစ်ခါတစ်ရံမှာတော့ ဒီအကာအကွယ်တွေကြားက အားနည်းချက်တစ်ခုကြောင့် အူလမ်းကြောင်း (သို့မဟုတ်) ဝမ်းဗိုက်အတွင်းပိုင်း အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဟာ အပေါက်ငယ်လေးတစ်ခုကနေတဆင့် အပြင်ဘက်ကို ပြူထွက်လာတတ်ပါတယ်။ ဒါကို ကျွန်ုပ်တို့က “အူကျွံခြင်း” (Hernia) လို့ ခေါ်ဆိုကြတာပါ။
ဒါဟာ အပေါ်ယံကြည့်ရင် သာမန်အလုံးလေးတစ်ခုလို ထင်ရပေမဲ့ လျစ်လျူရှုထားမယ်ဆိုရင် အချိန်နဲ့အမျှ ပိုပြီးဆိုးရွားလာနိုင်တဲ့ အခြေအနေမျိုးဖြစ်ပါတယ်။
အူကျွံခြင်း ဘာကြောင့်ဖြစ်တာလဲ?
အဓိကအားဖြင့် အချက်နှစ်ချက်ကြောင့် ဖြစ်တတ်ပါတယ် – ၁။ ကြွက်သား အားနည်းခြင်း – မွေးရာပါ (သို့မဟုတ်) အသက်အရွယ်အရ ဝမ်းဗိုက်ကြွက်သားများ အားနည်းလာခြင်း။ ၂။ ဖိအားများခြင်း – ဝမ်းဗိုက်ကြွက်သားတွေကို အလွန်အမင်း အားစိုက်ထုတ်ရတဲ့ အလုပ်တွေလုပ်ခြင်း၊ လေးလံတာတွေကို မခြင်းကြောင့် ဖိအားသက်ရောက်ခြင်း။
ဒီနေရာတွေမှာ သတိထားပါ
အူကျွံခြင်းဟာ ဖြစ်ပွားတဲ့နေရာပေါ်မူတည်ပြီး ပုံစံအမျိုးမျိုးရှိတတ်ပါတယ်။
- Inguinal Hernia: ပေါင်ခြံနေရာမှာ အဖြစ်အများဆုံးပါ။
- Umbilical Hernia: ချက်နေရာမှာ ဖြစ်တတ်တဲ့အမျိုးအစား။
- Ventral Hernia: ဝမ်းဗိုက်နံရံမှာ ဖြစ်ပွားခြင်း။
- Incisional Hernia: ခွဲစိတ်ထားတဲ့ အနာရာဇာတ်မှာ ဖြစ်ပေါ်လာခြင်း။
ဘယ်လိုလက္ခဏာတွေကို သတိပြုသင့်သလဲ?
အချို့သော အူကျွံခြင်းတွေက အစပိုင်းမှာ ဘာမှမခံစားရဘဲ တိတ်ဆိတ်နေတတ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အောက်ပါလက္ခဏာတွေရှိရင်တော့ ဆရာဝန်နဲ့ တိုင်ပင်ဖို့ အချိန်တန်ပါပြီ –
- ပေါင်ခြံ (သို့) ဝမ်းဗိုက်မှာ အလုံးတစ်ခုပေါ်လာခြင်း (မတ်တတ်ရပ်တဲ့အခါ ပိုသိသာနိုင်ပါတယ်)။
- ချောင်းဆိုးတဲ့အခါ (သို့) အားစိုက်တဲ့အခါ နာကျင်မှုကို ပိုခံစားရခြင်း။
- အူပိတ်သကဲ့သို့ ပျို့အန်ခြင်း။
- အလုံးရှိတဲ့နေရာမှာ ပူစပ်ပူလောင်ဖြစ်ခြင်း (သို့) နီရဲနာကျင်ခြင်း။
အရေးကြီးမှတ်ချက် – တကယ်လို့ အလွန်အမင်း နာကျင်ကိုက်ခဲလာပြီဆိုရင်တော့ ဒါဟာ အူလိမ်တာ (Strangulated Hernia) ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ဒါဟာ အရေးပေါ်အခြေအနေဖြစ်တဲ့အတွက် ချက်ချင်းဆေးရုံသွားဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။
ကုသနိုင်ပါသလား?
ကုသနည်းလမ်းတွေကတော့ အသက်အရွယ်နဲ့ အူကျွံခြင်းရဲ့ ပြင်းထန်မှုအပေါ် မူတည်ပြီး ကွာခြားပါတယ်။ ရောဂါအခြေအနေကို တိကျစွာသိရှိဖို့အတွက် –
- USG (Ultrasound)
- CT Scan
- MRI စတဲ့ ခေတ်မီနည်းပညာတွေနဲ့ စစ်ဆေးပြီး လိုအပ်တဲ့ ခွဲစိတ်ကုသမှု (သို့မဟုတ်) ကုသနည်းကို ဆရာဝန်တွေက ဆုံးဖြတ်ပေးပါလိမ့်မယ်။
သင့်ခန္ဓာကိုယ်မှာ ပုံမှန်မဟုတ်တဲ့ အလုံးတစ်ခုခုကို တွေ့ရှိထားရင် မပေါ့ဆပါနဲ့။ စောစီးစွာ စစ်ဆေးကုသမှုခံယူခြင်းက သင့်ကို ရှုပ်ထွေးတဲ့ နောက်ဆက်တွဲ ပြဿနာတွေကနေ ကာကွယ်ပေးနိုင်ပါတယ်။
ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ ဗဟုသုတများအတွက် Hug Myanmar ကို ဆက်လက်စောင့်မျှော်အားပေး ကြပါအုံး။