စိတ်ဖိစီးမှု (Stress) ဟာ ကျွန်တော်တို့ ဘဝရဲ့ ရှောင်လွှဲလို့မရတဲ့ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုပါ။ အလုပ်များခြင်း၊ ငွေရေးကြေးရေး၊ လူမှုဆက်ဆံရေး ပြဿနာ စတာတွေကြောင့် စိတ်ဖိစီးမှု ခံစားရတဲ့အခါ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ကိုယ်ခန္ဓာနဲ့ စိတ်ကျန်းမာရေးပါ ထိခိုက်လာနိုင်ပါတယ်။
ဒီနေ့မှာတော့ Rethink Mental Illness ကဲ့သို့သော စိတ်ကျန်းမာရေး ကျွမ်းကျင်သူများ အကြံပြုထားတဲ့၊ စိတ်ဖိစီးမှုကို လျှော့ချပြီး ထိရောက်စွာ စီမံခန့်ခွဲနိုင်မယ့် လက်တွေ့ကျတဲ့ နည်းလမ်း ၅ ခု ကို ရှင်းပြပေးသွားပါမယ်။
🧘🏻♀️ စိတ်ဖိစီးမှုကို ထိန်းချုပ်မယ့် နည်းလမ်း (၅) ခု
၁။ 🧠 “အခု” အချိန်ကိုသာ အာရုံစိုက်ပါ (Mindfulness and Grounding)
ရှင်းပြချက်: စိတ်ဖိစီးမှုဟာ များသောအားဖြင့် အတိတ်က နောင်တတွေ ဒါမှမဟုတ် အနာဂတ်က စိုးရိမ်မှုတွေကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတာပါ။ စိတ်ကို လက်ရှိအချိန် မှာ အာရုံစိုက်ထားနိုင်အောင် လေ့ကျင့်ပေးခြင်းဟာ စိတ်ဖိစီးမှုကို ချက်ချင်း လျှော့ချပေးနိုင်ပါတယ်။
လုပ်ဆောင်နည်း: အသက်ရှုလေ့ကျင့်ခန်း ကို လုပ်ပါ။ (၅ စက္ကန့် ရှူသွင်း၊ ၅ စက္ကန့် မှတ်၊ ၅ စက္ကန့် ရှူထုတ်)။ စက္ကန့် ၆၀ လောက်သာ လုပ်ရုံနဲ့ သင့်ရဲ့ စိတ်ဖိစီးမှု အဆင့်ကို ကျဆင်းစေမှာပါ။
၂။ 🏃🏻♀️ ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှု လုပ်ပါ (Get Active)
ရှင်းပြချက်: စိတ်ဖိစီးမှု များတဲ့အခါ ကိုယ်ခန္ဓာကနေ Endorphins လို့ခေါ်တဲ့ သဘာဝ စိတ်ကျေနပ်မှုကို ဖြစ်စေတဲ့ ဓာတုပစ္စည်းတွေ ထွက်လာဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။
လုပ်ဆောင်နည်း: အပြေးအခုန်၊ လမ်းလျှောက်တာမျိုး မလုပ်ချင်ရင်တောင် သီချင်းဖွင့်ပြီး ၅ မိနစ်ခန့် ကခုန် လိုက်ခြင်း၊ ကိုယ်လက်ဆန့်ထုတ်ခြင်းကို လုပ်ဆောင်ပါ။
၃။ 🗣️ “မဟုတ်ဘူး” ဟု ငြင်းဆန်တတ်ပါ (Learn to Say No)
ရှင်းပြချက်: မလုပ်ချင်ဘဲ ကတိပေးခြင်း၊ ကိုယ့်ရဲ့ ခံနိုင်ရည်ထက် ပိုမိုတာဝန်ယူခြင်းဟာ စိတ်ဖိစီးမှုရဲ့ အဓိက အကြောင်းရင်းတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ ကိုယ့်ရဲ့ စွမ်းရည်ကို သိပြီး၊ ကျန်းမာတဲ့ အတားအဆီးများ (Boundaries) ကို သတ်မှတ်ဖို့ မကြောက်ပါနဲ့။
လုပ်ဆောင်နည်း: ကိုယ့်ရဲ့ ကိုယ်ပိုင်အချိန်နဲ့ ကျန်းမာရေးကို ထိခိုက်စေမယ့် တောင်းဆိုမှုတွေကို ယဉ်ကျေးစွာ ငြင်းဆန်တတ်ဖို့ လေ့ကျင့်ပါ။
၄။ 🌿 အပန်းဖြေခြင်းကို အချိန်ပေးပါ (Prioritize Relaxation)
ရှင်းပြချက်: အလုပ်လုပ်ချိန်လိုပဲ အနားယူချိန် ဟာလည်း အရေးကြီးတဲ့ လုပ်ငန်းတစ်ခုပါ။ စိတ်ဖိစီးမှု အမြင့်ဆုံးကို ရောက်မှ အနားယူတာမျိုး မဟုတ်ဘဲ၊ နေ့စဉ် အနားယူချိန်ကို ပုံမှန် ထည့်သွင်းပါ။
လုပ်ဆောင်နည်း: ကော်ဖီသောက်ရင်း စာအုပ်ဖတ်ခြင်း၊ အပူနဲ့ ရေချိုးခြင်း၊ သို့မဟုတ် တိရစ္ဆာန်လေးတွေကို ထိတွေ့ခြင်း စတဲ့ ကိုယ့်စိတ်ကြိုက် အပန်းဖြေနည်းကို ရှာဖွေပါ။
၅။ 🫂 အဆက်အသွယ် မဖြတ်ပါနဲ့ (Stay Connected)
ရှင်းပြချက်: စိတ်ဖိစီးမှု ခံစားနေရချိန်မှာ လူအများစုဟာ ကိုယ့်ကိုယ်ကို ကမ္ဘာကြီးနဲ့ ဝေးရာကို ခွဲထုတ်လိုက်လေ့ရှိပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ လူမှုရေး အထောက်အပံ့ (Social Support) ဟာ စိတ်ဖိစီးမှုကို တွန်းလှန်ရာမှာ အင်အားအကောင်းဆုံး ကိရိယာဖြစ်ပါတယ်။
လုပ်ဆောင်နည်း: ကိုယ်ယုံကြည်ရတဲ့ မိတ်ဆွေတစ်ဦးဆီကို ဆက်သွယ်ပြီး ကိုယ့်ရဲ့ စိတ်ဖိစီးမှုကို ဖွင့်ဟပြောဆို ခြင်း၊ သူတို့ရဲ့ အားပေးမှုကို လက်ခံခြင်းကို လုပ်ဆောင်ပါ။
❓ သင်တို့ရော စိတ်ဖိစီးမှုတွေ များနေတဲ့အခါ ဘယ်နည်းလမ်းနဲ့ ပြန်လည်ဖြေလျှော့လေ့ရှိလဲ?
စိတ်ဖိစီးမှုကို ထိန်းချုပ်ပြီး ပိုမို တည်ငြိမ်ပျော်ရွှင်တဲ့ ဘဝကို ရရှိစေဖို့ အတူတူကြိုးစားကြပါစို့! 👇
#HugMyanmar #စိတ်ဖိစီးမှု #StressManagement #SelfCare #အနားယူခြင်း/