ခေတ်သစ်လူနေမှုဘဝမှာ ဖုန်း၊ ကွန်ပျူတာနဲ့ တက်ဘလက် စတဲ့ စခရင်မ် (Screen) တွေကို လုံးဝမသုံးဘဲ နေဖို့ဆိုတာ မဖြစ်နိုင်သလောက်ပါပဲ။ ဒါပေမဲ့ ဒီလိုမျက်နှာပြင်တွေကို တစ်နေ့ထက်တစ်နေ့ အချိန်အကြာကြီး စိုက်ကြည့်နေမိတဲ့အခါ ကျွန်တော်တို့ မသိလိုက်ဘဲ ခန္ဓာကိုယ်နဲ့ စိတ်ကျန်းမာရေးမှာ ဘယ်လိုထိခိုက်မှုတွေ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သလဲဆိုတာကို သတိပြုမိဖို့ အလွန်အရေးကြီးပါတယ်။
၁။ မျက်လုံးနှင့် ဦးခေါင်းပိုင်းဆိုင်ရာ ဝေဒနာများ
စခရင်မ်ကို ကြာရှည်စွာ စိုက်ကြည့်နေရတဲ့အခါ မျက်စိနဲ့ နားတစ်ဝိုက်က ကြွက်သားတွေကို အဆက်မပြတ် အသုံးပြုရုံတင်မကဘဲ မျက်တောင်ခတ်နှုန်းလည်း သိသိသာသာ လျော့နည်းသွားပါတယ်။ ဒီလိုမှန်မှန် မျက်တောင်မခတ်မိတဲ့အခါ မျက်စိခြောက်သွေ့ခြင်း၊ မျက်လုံးညောင်းညာနွမ်းနယ်ခြင်းနဲ့ ခေါင်းကိုက်ခြင်း စတဲ့ဝေဒနာတွေကို မလွဲမသွေ ခံစားရစေပါတယ်။
၂။ ခန္ဓာကိုယ်လှုပ်ရှားမှု နည်းပါးခြင်းနှင့် ဝိတ်တက်လာခြင်း
ဖုန်း သို့မဟုတ် ကွန်ပျူတာရှေ့မှာ နာရီပေါင်းများစွာ ထိုင်နေခြင်းကြောင့် ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှု အလွန်နည်းပါးသွားပါတယ်။ ခန္ဓာကိုယ်က ကယ်လိုရီလောင်ကျွမ်းမှု မရှိတော့တဲ့အခါ မလိုလားအပ်တဲ့ ကိုယ်အလေးချိန်တွေ တက်လာပြီး ဝလွန်ခြင်းပြဿနာကို ဦးတည်စေပါတယ်။
၃။ အရိုးအဆစ်နှင့် ကြွက်သားဒဏ်ရာများ
အထိုင်များရုံတင်မကဘဲ ထိုင်သည့်ပုံစံ မမှန်ကန်ပါက လည်ပင်း၊ ပခုံးနဲ့ ခါးကြွက်သားတွေမှာ တောင့်တင်းနာကျင်မှုများ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်ပါတယ်။ ရေရှည်မှာ အရိုးနဲ့ အဆစ်အမြစ်တွေကိုပါ ထိခိုက်ပျက်စီးစေနိုင်တာကြောင့် အနေအထိုင် ပုံစံ မှန်ကန်ဖို့ အရေးကြီးပါတယ်။
၄။ အိပ်စက်မှုစနစ် ပျက်စီးခြင်း
ညဘက်အိပ်ခါနီးအချိန်အထိ စခရင်မ်ကြည့်ရှုပါက မျက်နှာပြင်ကထွက်ရှိတဲ့ အပြာရောင်အလင်းတန်း (Blue Light) များက အိပ်ပျော်စေရန် ကူညီပေးသည့် Melatonin ဟော်မုန်းထုတ်လုပ်မှုကို ပိတ်ပင်လိုက်ပါတယ်။ ရလဒ်အနေဖြင့် ညဘက်အိပ်မပျော်ခြင်း၊ အိပ်စက်မှု အရည်အသွေးကျဆင်းခြင်းနဲ့ မနက်ခင်းမှာ မလန်းဆန်းခြင်းတို့ကို ကြုံတွေ့ရပါလိမ့်မယ်။
၅။ အာရုံစူးစိုက်နိုင်စွမ်းနှင့် စိတ်ကျန်းမာရေး ပျက်ပြားခြင်း
ယနေ့ခေတ် ဆိုရှယ်မီဒီယာများပေါ်တွင် ဗီဒီယိုနှင့် စာတိုများကို အချိန်တိုအတွင်း တစ်ခုပြီးတစ်ခု အမြန်ပြောင်းလဲကြည့်ရှုသည့် အလေ့အထကြောင့် ရေရှည်တွင် အာရုံစူးစိုက်နိုင်စွမ်း (Attention Span) လျော့နည်းလာတတ်ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် စိတ်လှုပ်ရှားလွယ်ခြင်း၊ စိတ်ဓာတ်ကျဆင်းခြင်းနဲ့ စိတ်ဖိစီးမှု (Stress) လွန်ကဲခြင်း စတဲ့ စိတ်ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ ထိခိုက်မှုများကိုပါ ဖြစ်ပေါ်စေပါတယ်။
ထို့ကြောင့် မိမိ၏ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာနှင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကျန်းမာရေးကောင်းမွန်စေရန်အတွက် စခရင်မ်ကြည့်ချိန် (Screen Time) ကို တစ်နေ့လျှင် ၂ နာရီအောက်သာ ပျမ်းမျှအသုံးပြုရန်နှင့် ပုံမှန် အနားပေးသည့် အလေ့အကျင့်ကောင်းများကို မပျက်မကွက် မွေးမြူသင့်ပါကြောင်း တိုက်တွန်းနှိုးဆော်လိုက်ရပါတယ်။