မိမိကိုယ်ကို ယုံကြည်မှုဆိုတာ ဘဝမှာ အောင်မြင်မှုနဲ့ ပျော်ရွှင်မှုတွေ ရရှိဖို့အတွက် အဓိက သော့ချက်တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ စိတ်ပညာရှင်တွေရဲ့ အဆိုအရ၊ ယုံကြည်မှုဟာ မွေးရာပါ အရည်အသွေးတစ်ခု မဟုတ်ဘဲ၊ လေ့ကျင့်တည်ဆောက်ယူလို့ ရတဲ့ စိတ်နေစိတ်ထား (Mindset) ဖြစ်ပါတယ်။
၁။ အခြားသူများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ခြင်းကို ချက်ချင်း ရပ်တန့်လိုက်ပါ
လူတစ်ဦးစီတိုင်းမှာ ကိုယ်ပိုင်ဘဝလမ်းကြောင်း၊ စိန်ခေါ်မှုတွေနဲ့ စွမ်းရည်တွေ ရှိပါတယ်။ အထူးသဖြင့် Social Media ပေါ်က သူများရဲ့ အောင်မြင်မှုတွေကို ကြည့်ပြီး ကိုယ့်ကိုယ်ကို နှိုင်းယှဉ်ခြင်းဟာ ယုံကြည်မှုကို လျော့ကျစေတဲ့ အဆိပ်အတောက် ဖြစ်ပါတယ်။
အာရုံစိုက်ပါ – ကိုယ်ပိုင်ဘဝရဲ့ ထူးခြားတဲ့ အားသာချက်တွေနဲ့ အောင်မြင်မှု (သေးငယ်သည့်တိုင်) တွေကိုသာ အာရုံစိုက်ပါ။
မှတ်သားပါ – “သူ့လို မဖြစ်နိုင်ဘူး” လို့ တွေးမိတာနဲ့ “မဟုတ်ဘူး၊ ငါ့မှာ ငါ့ကိုယ်ပိုင် တန်ဖိုးရှိတယ်” လို့ ချက်ချင်း ပြန်တွေးပါ။
၂။ သေးငယ်သော အောင်မြင်မှုများကို နေ့စဉ် ဂုဏ်ပြုပါ
ကြီးမားတဲ့ ပန်းတိုင်တစ်ခုကို တစ်ပြိုင်နက် ရောက်ဖို့ ကြိုးစားတာဟာ စိတ်ဓာတ်ကျစေနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် နေ့စဉ် အောင်မြင်တဲ့ အသေးအမွှား ကိစ္စလေးတွေကို ပျော်ရွှင်စွာ အသိအမှတ်ပြုပါ။
စိန်ခေါ်မှုငယ်များ ချမှတ်ပါ – ဥပမာ – ဒီနေ့ အလုပ်တစ်ခုကို အချိန်မီ ပြီးအောင်လုပ်မယ်၊ ဒါမှမဟုတ် အသစ်တစ်ခုကို လေ့လာမယ်။
မှတ်တမ်းတင်ပါ – နေ့စဉ် အောင်မြင်ခဲ့တဲ့ အရာလေးတွေကို မှတ်စုစာအုပ်ထဲမှာ ရေးမှတ်ပါ။ အတိတ်က အောင်မြင်မှုမှတ်တမ်း (Success Log) ဟာ ခက်ခဲချိန်တွေမှာ စိတ်ခွန်အား ဖြစ်စေပါတယ်။
၃။ ကိုယ့်ရဲ့ သက်တောင့်သက်သာ ဇုန် (Comfort Zone) ကနေ ရဲရဲထွက်ပါ
မိမိကိုယ်ကို ယုံကြည်မှုဟာ စိန်ခေါ်မှုတွေကို ရင်ဆိုင်ရာကနေ ဖြစ်ပေါ်လာပါတယ်။ အမြဲတမ်း ကြောက်နေတဲ့ အရာတစ်ခုကို အနည်းငယ် စမ်းသပ်လုပ်ကြည့်ပါ။
စမ်းသပ်မှုများ: ဥပမာ – လူစိမ်းကို ပြုံးပြနှုတ်ဆက်ခြင်း၊ လူများတဲ့နေရာမှာ ကိုယ့်အမြင်ကို ဖော်ထုတ်ပြောဆိုခြင်း၊ ဒါမှမဟုတ် မကြိုးစားဖူးတဲ့ အားကစားတစ်ခုကို လုပ်ကြည့်ခြင်း။
အကျိုးရလဒ် – သေးငယ်တဲ့ ခြေလှမ်းတွေနဲ့ စိန်ခေါ်မှုတွေကို ကျော်လွှားနိုင်ခဲ့တဲ့အခါ ကိုယ့်ရဲ့ စွမ်းဆောင်နိုင်စွမ်းအပေါ် ယုံကြည်မှု တိုးလာပါလိမ့်မယ်။
၄။ ကိုယ်ခန္ဓာနှင့် ကျန်းမာရေးကို ဂရုစိုက်ပါ
စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာနဲ့ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကျန်းမာမှုဟာ အပြန်အလှန် ဆက်စပ်နေပါတယ်။ ကိုယ့်ခန္ဓာကိုယ်ကို ဂရုစိုက်ခြင်းဟာ မိမိကိုယ်ကို ချစ်ခြင်းရဲ့ အစပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
ကိုယ်ပိုင်ဂရုစိုက်မှု (Self-Care): အိပ်ရေးဝအောင် အိပ်ပါ။ ကျန်းမာရေးနဲ့ ညီညွတ်စွာ စားပါ။ လေ့ကျင့်ခန်း ပုံမှန်လုပ်ပါ။
ပြင်ပပုံစံ – ကိုယ့်ကိုယ်ကို စိတ်ကျေနပ်မှုရှိစေမယ့် ဝတ်စားဆင်ယင်မှုနဲ့ ကိုယ်နေဟန်ထားကို ပြင်ဆင်ပါ။ ကိုယ်ခန္ဓာ ကျန်းမာပြီး တက်ကြွနေတဲ့အခါ အတွင်းစိတ်ကပါ ယုံကြည်မှု ပိုရှိလာပါတယ်။
၅။ အမှားကို သင်ခန်းစာအဖြစ် လက်ခံပါ
လူတိုင်း အမှားလုပ်တတ်ကြပါတယ်။ အရေးကြီးတာက အမှားတစ်ခုကို ကိုယ့်တန်ဖိုးကို ထိခိုက်စေတဲ့ အရာအဖြစ် မမြင်ဘဲ၊ သင်ယူမှုအခွင့်အရေး (Learning Opportunity) အဖြစ် ရှုမြင်ဖို့ပါပဲ။
သနားကြင်နာပါ – ကိုယ့်ကိုယ်ကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် အပြစ်တင်မယ့်အစား၊ သူငယ်ချင်းတစ်ယောက်ကို နှစ်သိမ့်သလိုမျိုး ကိုယ့်ကိုယ်ကို ပြန်လည်နှစ်သိမ့်ပေးပါ။
“Growth Mindset” ကို ကျင့်သုံးပါ – “ငါ မလုပ်နိုင်ဘူး” လို့ ပြောမယ့်အစား “ငါ အခုထိ မလုပ်တတ်သေးဘူး၊ ဒါပေမဲ့ ကြိုးစားရင် တတ်မြောက်လာမှာ” လို့ တွေးခေါ်ပါ။
၆။ အားပေးထောက်ခံသူများဖြင့် ပတ်ဝန်းကျင်ကို တည်ဆောက်ပါ
သင့်ကို ချီးမွမ်းခြင်း၊ အားပေးခြင်းနဲ့ ယုံကြည်ခြင်းရှိတဲ့သူတွေနဲ့ ဝန်းရံထားပါ။ စိတ်ဓာတ်ကျစေတဲ့၊ ဝေဖန်တတ်တဲ့သူတွေကို ရှောင်ရှားပါ။
မိတ်ဆွေအသစ်များ – သင့်ကို ပိုမိုကောင်းမွန်အောင် ကူညီပေးနိုင်တဲ့ အပြုသဘောဆောင်တဲ့ လူအုပ်စုထဲမှာ ဝင်ရောက်ပါ။
အကြံဉာဏ်ရယူပါ – ကိုယ့်ကို ယုံကြည်တဲ့သူတွေဆီကနေ အားသာချက်နဲ့ စွမ်းရည်တွေကို မေးမြန်းပါ။ သူတို့ရဲ့ ထင်မြင်ချက်ဟာ သင့်ရဲ့ ယုံကြည်မှုကို တည်ဆောက်ရာမှာ အထောက်အကူ ဖြစ်စေပါလိမ့်မယ်။